Vóór u reclame voor een geneesmiddel verspreidt, beantwoordt de houder van de vergunning voor het in de handel brengen (VHB) twee vragen. Heeft de verantwoordelijke voor de voorlichting het materiaal gecontroleerd? En vraagt het gekozen kanaal een stap bij het FAGG? De controle door de verantwoordelijke voor de voorlichting geldt voor alle reclame. Voor publieksreclame vragen radio en televisie een visum. Andere kanalen vragen een kennisgeving, ten minste dertig dagen vóór verspreiding.
Wie controleert de reclame?
Het kader staat in het koninklijk besluit van 7 april 1995 (opent in een nieuw tabblad) betreffende de voorlichting en de reclame inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik.
- Wettelijke verplichting. De VHB-houder doet een beroep op een door de Minister erkende verantwoordelijke voor de voorlichting en deelt diens naam mee aan het FAGG (artikel 13, § 1). Die verantwoordelijke controleert of voorlichting en reclame in overeenstemming zijn met de wetten en reglementen (artikel 13, § 4).
- Kwalificaties. De verantwoordelijke voor de voorlichting is apotheker, arts of master in de farmaceutische wetenschappen of geneeskunde, met minstens één jaar ervaring in farmaceutische voorlichting (artikel 13, § 2).
- Richtsnoeren van het FAGG. Volgens de vragen en antwoorden van het FAGG (opent in een nieuw tabblad) is de verantwoordelijke voor de voorlichting bevoegd voor alle geneesmiddelen van eenzelfde VHB-houder. Hij mag voor meerdere bedrijven werken als de contracten dat regelen. De FAGG-pagina over de verantwoordelijke voor de voorlichting (opent in een nieuw tabblad) verwijst naar het aanstellingsformulier.
In de praktijk spreekt men vaak van de RIP of QP-RIP.
Welke stap per kanaal?
| Materiaal | Controle door de verantwoordelijke voor de voorlichting | Stap bij het FAGG | Wettelijke basis |
|---|---|---|---|
| Publieksreclame op radio of televisie | Ja | Visum vóór verspreiding; één visum per verspreidingswijze, met goed leesbaar visumnummer | KB 7 april 1995, art. 16, § 1 en art. 17 |
| Andere publieksreclame (pers, affichage, online, verkooppunt) | Ja | Kennisgeving minstens dertig dagen vóór verspreiding, medeondertekend door de verantwoordelijke voor de voorlichting | KB 7 april 1995, art. 16, § 2 en art. 18 |
| Weergave van de goedgekeurde bijsluiter | Ja | Geen visum en geen kennisgeving | KB 7 april 1995, art. 16, § 5 |
| Reclame bij personen die mogen voorschrijven of afleveren | Ja | Geen visum of kennisgeving volgens hoofdstuk VII; wel verplichte vermeldingen | KB 7 april 1995, art. 9 |
Enkele regels vullen de tabel aan.
- Alleen geneesmiddelen die bedoeld zijn om zonder tussenkomst van een arts voor diagnose, voorschrift of opvolging te worden gebruikt, mogen bij het publiek worden aangeprezen (artikel 6).
- De termijn van dertig dagen voor een kennisgeving loopt pas vanaf de ontvangst van de retributie (artikel 16, § 2).
- Visum en kennisgeving gelden twee jaar en zijn hernieuwbaar (artikel 16, § 3).
- Intrekking van de VHB of een overgang naar voorschrift leidt tot intrekking van het visum en annulering van de kennisgeving (artikel 20).
De goedkeuringsroute vóór publicatie
Deze route combineert wettelijke verplichtingen met onze aanbevelingen.
- Briefing. Leg doelgroep, kanalen en verspreidingsdatum vast. Ons advies.
- Productstatus. Controleer de afleveringsstatus en werk met de geldende SKP. Wettelijke verplichting voor publieksreclame: artikel 6.
- Ontwerp met referenties. Koppel elke claim aan de SKP of aan een controleerbare bron. Ons advies.
- Controle door de verantwoordelijke voor de voorlichting. Laat de definitieve versie goedkeuren en bewaar het bewijs van die goedkeuring. Wettelijke verplichting: artikel 13, § 4. Het schriftelijke bewijs is ons advies.
- Stap per kanaal. Visum, kennisgeving of geen stap, volgens de tabel. Wettelijke verplichting: artikelen 16 tot 18.
- Verspreiding. Verspreid pas na het visum of na afloop van de kennisgevingstermijn. Wettelijke verplichting: artikel 16.
- Opvolging. Volg de geldigheid van twee jaar op en haal oude versies uit omloop. Ons advies, gesteund op artikel 16, § 3.
Twee hypothetische voorbeelden
Geval A, publiek (hypothetisch). Een VHB-houder plant een campagne voor een pijnstiller zonder voorschrift: een radiospot, online banners en een affiche in de apotheek. Voor de radiospot is een visum nodig, met het visumnummer in de spot. Voor de banners en de affiche volstaat een kennisgeving, minstens dertig dagen vóór verspreiding. De verantwoordelijke voor de voorlichting ondertekent de visumaanvraag en de kennisgeving mee. Plan de campagne dus over meerdere weken, want artikel 17 voorziet opeenvolgende beoordelingsstappen voor het visum.
Geval B, zorgprofessionals (hypothetisch). Dezelfde VHB-houder maakt een detailhulpmiddel voor een geneesmiddel op voorschrift, bestemd voor huisartsen. Voor dit materiaal is geen visum of kennisgeving bij het FAGG nodig. De verantwoordelijke voor de voorlichting controleert de inhoud en de verplichte vermeldingen van artikel 9: naam en samenstelling, de rubrieken indicaties, dosering, contra-indicaties en bijwerkingen uit de SKP, VHB-houder en VHB-nummer, afleveringsstatus en publieksprijs per verpakking. Gaat het detailhulpmiddel samen met een uitnodiging voor een symposium met gastvrijheid? Controleer dan apart de visumplicht bij Mdeon in het kader van artikel 10 van de wet van 25 maart 1964 op de geneesmiddelen.
Waar de goedkeuring vaak vastloopt
In onze praktijk komen drie punten vaak terug:
- een claim die verder gaat dan de SKP;
- een oude versie die nog circuleert, bijvoorbeeld op sociale media;
- een kennisgevingstermijn die berekend werd zonder rekening te houden met de betaling van de retributie.
Wij nemen de rol van verantwoordelijke voor de voorlichting op en beoordelen uw materiaal: bekijk onze dienst Informatie en publiciteit. Bereidt u een campagne voor? Bespreek de beoordeling van uw campagne met ons.

